Φανταστείτε να βρίσκεστε στον γιατρό σας, ίσως μετά από έναν τυπικό έλεγχο ή ένα υπερηχογράφημα για άλλο λόγο, και να ακούσετε τη φράση:
«Βρήκαμε έναν όζο στον θυρεοειδή σας.»
Αυτόματα, πολλοί άνθρωποι ανησυχούν. Η λέξη «όζος» ακούγεται σοβαρή — και οι σκέψεις πηγαίνουν κατευθείαν στον καρκίνο. Όμως, τα καλά νέα είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Ας δούμε με ψυχραιμία τι είναι οι όζοι του θυρεοειδούς, γιατί εμφανίζονται, πώς αξιολογούνται και πότε (αν ποτέ) χρειάζονται θεραπεία.
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας σε σχήμα πεταλούδας, που βρίσκεται στη βάση του λαιμού. Παράγει ορμόνες (Τ3 και Τ4) οι οποίες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό, τη θερμοκρασία του σώματος, τους παλμούς της καρδιάς και τη διάθεση. Όμως, κάποιες φορές μέσα στον αδένα σχηματίζονται μικρές διογκώσεις ή εξογκώματα — οι λεγόμενοι όζοι.
Οι όζοι είναι πολύ συχνοί. Περίπου το 50–60% των ενηλίκων έχουν τουλάχιστον έναν όζο στο υπερηχογράφημα. Από αυτούς, μόνο το 5% είναι κακοήθεις, δηλαδή το 95% είναι καλοήθεις.
Αν ο γιατρός σας σάς πει ότι έχετε όζο, μην πανικοβάλλεστε. Οι πιθανότητες είναι ξεκάθαρα υπέρ σας.
Γιατί σχηματίζονται οι όζοι;
Οι πιθανές αιτίες είναι πολλαπλές και περιλαμβάνουν:
• Έλλειψη ιωδίου
• Κληρονομικότητα
• Ηλικία — όσο μεγαλώνουμε τόσο αυξάνεται η πιθανότητα
• Ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα στις γυναίκες
• Φλεγμονές του θυρεοειδούς (θυρεοειδίτιδες)
• Κύστες ή καλοήθεις διογκώσεις
• Έκθεση σε ακτινοβολία (σπάνια)
Ουσιαστικά όμως δεν είμαστε ακριβώς σίγουροι τι τους δημιουργεί. Οι όζοι είναι σαν μικρες περιοχές μέσα στον θυρεοειδή που έχουν διαφορετική σύσταση. Στην πλειοψηφία είναι αθώοι και αργά αναπτυσσόμενοι.
Πώς ανακαλύπτονται οι όζοι;
Συνήθως τυχαία — κατά τη διάρκεια μιας κλινικής εξέτασης ή ενός υπερηχογραφήματος.
Αν βρεθεί όζος, ο γιατρός θα ζητήσει:
1. Εξετάσεις αίματος (TSH, Τ4, αντισώματα)
2. Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αν το αρχικό υπερηχογράφημα ή απεικονιστική εξέταση ήταν για άλλο λόγο, για να εκτιμηθεί το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά
Ο ρόλος του υπερηχογραφήματος
Το υπερηχογράφημα είναι το κύριο εργαλείο εκτίμησης. Κατά το υπερηχογράφημα αξιολογούμε κάποιες παραμέτρους (ηχογένεια, όρια, σχήμα, αποτιτανώσεις κτλ.) και με βάση το σύστημα EU-TIRADS κατατάσσουμε τους όζους ανάλογα με την πιθανότητα κακοήθειας:
Κατηγορία EU-TIRADS | Πιθανότητα Κακοήθειας
--------------------|--------------------
2 – Καλοήθης | 0,5%
3 – Χαμηλού κινδύνου | 6%
4 – Μέσου κινδύνου | 21%
5 – Υψηλού κινδύνου | 76%
Αν ο όζος σας είναι κατηγορίας 2 ή 3, ο κίνδυνος είναι πολύ χαμηλός. Αν είναι 4 ή 5, μπορεί να χρειαστεί παρακέντηση. Παρακέντηση επίσης συστήνετε αν έχουμε έναν όζο που μεγαλώνει σε σύντομο χρονικό διάστημα.
