Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας με μορφή «πεταλούδας» στη βάση του λαιμού αλλά έχει τεράστια σημασία. Ρυθμίζει τον μεταβολισμό, την ενέργεια, τη θερμοκρασία του σώματος, την καρδιά και ακόμα και τη διάθεσή. Όταν όλα λειτουργούν σωστά, ο θυρεοειδής σου δουλεύει αθόρυβα για να κρατά κάθε κύτταρο σε ισορροπία.
Τι γίνεται όμως όταν το ίδιο το ανοσοποιητικό αρχίζει να επιτίθεται στον θυρεοειδή; Αυτό είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Πρόκειται για μια αυτοάνοση νόσο, δηλαδή ο οργανισμός σου μπερδεύεται και θεωρεί τον θυρεοειδή «εχθρό», παράγοντας αντισώματα, προκαλώντας μια χρόνια αυτοάνοση φλεγμονή που σταδιακά μπορεί να καταστρέψει τον θυρεοειδή οδηγώντας σε υποθυρεοειδισμό. Η θυρεοειδίτιδα Hashimoto αποτελεί την πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού παγκοσμίως.
Πόσο συχνή είναι η Hashimoto;
Έρευνες δείχνουν ότι περίπου 7–8% των ενηλίκων παγκοσμίως πάσχουν από αυτή, με τις γυναίκες να επηρεάζονται 4 φορές περισσότερο από τους άνδρες. Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 30–50 ετών.
Τα ποσοστά διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή: 14% στην Αφρική, 8–11% στην Ευρώπη και Ωκεανία, 5–6% στην Ασία. Η γενετική προδιάθεση παίζει ρόλο, αλλά σημαντικοί είναι και περιβαλλοντικοί και διατροφικοί παράγοντες, καθώς και το στρες.
Τι ακριβώς συμβαίνει στη Hashimoto;
Στη Hashimoto, τα λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού εισβάλλουν στον θυρεοειδή και παράγουν αντισώματα, κυρίως αντι-TPO και αντι-Tg. Αυτή η χρόνια φλεγμονή μειώνει σταδιακά την ικανότητα του αδένα να παράγει τις ορμόνες Τ4 (θυροξίνη) και Τ3 (τριιωδοθυρονίνη).
Αρχικά, μπορεί να μην υπάρχουν συμπτώματα. Με τον καιρό, όμως, όταν η λειτουργία του θυρεοειδούς πέσει, εμφανίζονται σημάδια όπως: κόπωση, αύξηση βάρους, δυσανεξία στο ψύχος, ξηρό δέρμα, τριχόπτωση, δυσκοιλιότητα, νεύρα και κακή διάθεση.
Ο ρόλος του στρες
Το χρόνιο στρες είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που μπορούν να «ξυπνήσουν» ένα αυτοάνοσο νόσημα. Όταν το σώμα εκκρίνει υπερβολικά κορτιζόλη, απορρυθμίζεται το ανοσοποιητικό, αυξάνεται η πιθανότητα να έχουμε μια έξαρση της αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας.
Πώς μπορείς να σε βοηθήσεις:
Κοιμήσου καλά (7–9 ώρες)
Κάνε ήπια άσκηση, όπως περπάτημα ή γιόγκα
Χρησιμοποίησε τεχνικές αναπνοής ή διαλογισμού
Βαλέ στην διατροφή σου τρόφιμα που μειώνουν την φλεγμονή
Περιόρισε τις υπέρ- επεξεργασμένες τροφές και την πολλή ζάχαρη καθώς αυξάνουν την φλεγμονή
Διατήρησε κοινωνικές σχέσεις — η υποστήριξη μειώνει το στρες
Διατροφή και Hashimoto
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής και της λειτουργίας του θυρεοειδούς. Οι μελετες δειχνουν ότι οι ασθενείς με Hashimoto καταναλώνουν περισσότερα ζωικά λίπη και επεξεργασμένα κρέατα, ενώ οι υγιείς τρώνε περισσότερα δημητριακά ολικής και φυτικά έλαια.
Το σελήνιο, που υπάρχει στα φιστίκια Βραζιλίας*, στα ψάρια και στα αυγά, μειώνει τα αντισώματα TPO και το οξειδωτικό στρες. Η βιταμίνη D και ο σίδηρος είναι επίσης απαραίτητοι.
Όταν έχουμε αυξημένα αντισώματα τότε χρειαζόμαστε μεγαλύτερες ποσότητες σεληνίου που δύσκολα μπορούμε να πάρουμε μόνο από τις τροφές. Σε αυτές τις περιπτώσεις προτιμότερο είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής.
Μια μετά-ανάλυση 35 μελετών το 2024 έδειξε ότι το σελήνιο μειώνει σημαντικά τα αντισώματα και βελτιώνει την TSH.
Μια ακόμη κλινική μελέτη του 2025 έδειξε ότι γυναίκες με θυρεοειδίτιδα Hashimoto που πήραν προβιοτικά παρουσίασαν βελτίωση στην ποιότητα ζωής, ακόμη και χωρίς μείωση αντισωμάτων. Το έντερο παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής και της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών.
*(μεγάλη προσοχή στην κατανάλωση των βραζιλιάνικων φιστικιών καθώς έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο και μπορεί να είναι τοξικά αν καταναλώσουμε περισσότερα από 2 καθημερινά)
Όταν τα φάρμακα επηρεάζουν τον θυρεοειδή
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν πυροδοτήσουν μια αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα**. Τα πιο γνωστά είναι:
• Η αμιοδαρόνη, ένα σκεύασμα που δίνουν οι καρδιολόγοι για τις αρρυθμίες/μαρμαρυγή.
• Η Αλεμτουζουμάμπη, οι ιντερφερόνες και τα νεότερα φάρμακα για την ανοσοθεραπεία του καρκίνου.
Περίπου 40% των ασθενών που λαμβάνουν αλεμτουζουμάμπη αναπτύσσουν διαταραχές θυρεοειδούς.
Όσοι λαμβάνουν αμιοδαρόνη ή κάποιο ανοσοτροποποητικό σκεύασμα φρόνιμο είναι ανά τακτά χρονικά διαστήματα να γίνεται έλεγχος θυρεοειδικής λειτουργίας για να αποκλειστεί ο υποθυρεοειδισμός.
** Υπάρχουν και αλλά φάρμακα που επηρεάζουν τον θυρεοειδή όπως το λίθιο (ψυχιατρικό) αλλά με διαφορετικό μηχανισμό.
Πότε να κάνεις εξετάσεις
Αν νιώθεις κόπωση, αύξηση βάρους ή μεταβολές στη διάθεση, ζήτα έλεγχο θυρεοειδούς:
• TSH
• Ελεύθερη Τ4 και Τ3
• Αντι-TPO και Αντι-Tg
Έλεγχε TSH κάθε 6–12 μήνες και αντισώματα ετησίως. Πιο συχνά έλεγχος χρειάζεται μόνο αν εμφανιστούν συμπτώματα ή στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας υπάρχει εγκυμοσύνη. Στην εγκυμοσύνη αυξάνονται οι ανάγκες σε θυρεοεδικές ορμόνες και σε κάποιες γυναίκες με ιστορικό θυρεοειδίτιδας Hashimoto μπορεί να χρειαστεί κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης αγωγή με θυροξίνη.
Φυσική υποστήριξη και συμπληρώματα
Η λεβοθυροξίνη είναι βασική θεραπεία αλλά μόνο όταν έχουμε εγκατεστημένο υποθυρεοειδισμό. Σε όσους έχουν ιστορικό νόσου Hashimoto χωρίς υποθυρεοειδισμό δεν συστήνεται αγωγή. Μπορούμε όμως να βοηθήσουμε και να προστατεύσουμε την καλή λειτουργία του θυρεοειδή μας.
Τι βοηθά:
• Διατροφή πλούσια σε σελήνιο, ψευδάργυρο, βιταμίνη D
• Διαχείριση στρες και επαρκής ύπνος
• Προβιοτικά και φυτικές ίνες
• Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ
Συμπληρώματα:
• Σελήνιο: 100–200 μg/ημέρα (αναλογως αν εχουμε εξαρση ή όχι της Hashimoto)
• Βιταμίνη D: στοχος μας είναι να εχουμε επιπεδα μεταξυ 30–50 ng/mL
• Σίδηρος και Ωμέγα-3 λιπαρά
Πάντα με τη συμβουλή γιατρού.
Ζώντας καλά με Hashimoto
Η Hashimoto όπως όλα τα αυτοανοσα νοσήματα είναι χρόνια, έχει έξαρση και ύφεση. Βάζοντας στην καθημερινότητα μας της αρχές της ιατρικής του τρόπου ζωής (ισορροπημένη διατροφή, κίνηση, καλό ύπνο, ρύθμιση των επίπεδων του στρες) μειώνουμε τις πιθανότητες μιας έξαρσης και φροντίζουμε την καλή λειτουργία του θυρεοειδή.
Αναφορές
1. Huwiler J et al. Selenium supplementation in Hashimoto thyroiditis. Thyroid (2024).
2. Wang H et al. Hypothyroidism and MASLD. Scientific Reports (2025).
3. Scientific Reports (2020). Food consumption in Hashimoto patients.
4. Polish Archives of Internal Medicine (2022). Hashimoto thyroiditis: Evidence-based guide.
5. Mintziori G et al. EMAS Statement: Thyroid disease and menopause. Maturitas (2024).
6. Pathology Update (2021). Pathogenesis of Hashimoto’s thyroiditis.
7. Nutrients (2025). Probiotics and nutrition in Hashimoto’s.
8. IJMS (2022). Nutritional management of Hashimoto’s thyroiditis.
