δρ παναγιωτακου αργυρω logo

Δρ. Παναγιωτάκου Αργυρώ

Ενδοκρινολόγος Διαβητολόγος

Τι επηρεάζει το μεταβολισμό μας

Συχνά ακούω στο ιατρείο, γιατρέ μου εγώ δεν τρώω πολύ αλλά παχαίνω ή μα αφού δεν τρώω πολύ γιατί δεν αδυνατίζω? Ας ξεκαθαρίσουμε τι είναι το πολύ και το λίγο. Ένας πρακτικός τρόπος για να δούμε τι ποσότητες φαγητού τρώμε είναι να κρατήσουμε ένα μικρό ημερολόγιο διατροφής, έστω για μερικές ημέρες. Θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και να καταγράφουμε όλα όσα τρώμε και πίνουμε (από τον καπουτσίνο στο γραφείο μέχρι το κουλουράκι που μας κέρασαν).


Ένας εύκολος τρόπος καταγραφής είναι να εγκαταστήσουμε στο κινητό μας τηλέφωνο μια εφαρμογή θερμιδομετρική και να καταγράφουμε εκεί όσα καταναλώνουμε μέσα στο 24ωρο. Θα διαπιστώσουμε ότι τις περισσότερες φορές οι ποσότητες και κυρίως οι θερμίδες που καταναλώνουμε δεν είναι λίγες.

Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που πραγματικά δεν τρώνε πολύ και παχαίνουν ή δυσκολεύονται να χάσουν βάρος. Εδώ, ένοχος είναι ο μεταβολισμός. Ο μεταβολισμός μας είναι υπεύθυνος για το πόση ακριβώς ενέργεια καταναλώνουμε.  Ένας αργός μεταβολισμός σημαίνει ότι χρειαζόμαστε πιο λίγες θερμίδες ενώ ένας γρήγορος μεταβολισμός, μας επιτρέπει να τρώμε παραπάνω χωρίς να παχαίνουμε.


Ο υποθυρεοειδισμός, τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης (Cushing), η ινσουλινοαντίσταση (προδιαβήτης, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) και η υπερινσουλιναιμία, επηρεάζουν αρνητικά τον μεταβολισμό. Το στρες της καθημερινότητας σε συνδυασμό με τα άστατα ωράρια ύπνου αλλάζουν τα επίπεδα κορτιζόλης ακόμα και σε ανθρώπους που δεν έχουν Cushing και αυτό οδηγεί σε ανισορροπία του συστήματος με αποτέλεσμα αύξηση της ινσουλινοαντίστασης και εναπόθεση λίπους στην κοιλιά.  Ένας βασικός ορμονικός έλεγχος μπορεί να μας δείξει εάν υπάρχει κάποια τέτοια διαταραχή.

Η ενέργεια που καθημερινά χρειαζόμαστε, καλύπτει τις ανάγκες του βασικού μεταβολισμού (την ενέργεια που είναι απαραίτητη για να διατηρηθούν τα κύτταρα μας) και την ενέργεια που χρειαζόμαστε για τις καθημερινές μας δραστηριότητες (όσο περισσότερο καθιστική είναι η καθημερινότητα μας τόσο λιγότερες θερμίδες χρειαζόμαστε). Ο οργανισμός μας ακόμα και κατά την διάρκεια της νύχτας καταναλώνει ενέργεια/θερμίδες για αυτό και όταν ξυπνάμε το πρωί τα επίπεδα του σακχάρου μας πρέπει να είναι χαμηλά.

Υπάρχουν πτυχές του μεταβολισμού μας που δεν μπορούμε να τις μετρήσουμε και να τις ελέγξουμε όπως το τι γίνετε σε κυτταρικό επίπεδο και πόσο αποτελεσματικά δουλεύουν οι διάφορες ορμόνες μέσα στα κύτταρα μας. Αυτό το κομμάτι του μεταβολισμού μας είναι κατά κάποιο τρόπο "γενετικό"  και σε έναν μεγάλο βαθμό ευθύνεται για το πόσο αργός ή γρήγορος είναι ο βασικός μας μεταβολισμός.

Το πρωί η κορτιζόλη είναι υψηλή αλλά οι μυς μας είναι πιο ευαίσθητοι στην ινσουλίνη συγκριτικά με το βραδύ που συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ενώ έχουμε χαμηλά επίπεδα κορτιζόλης έχουμε μεγαλύτερη αντίσταση στην ινσουλίνη. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τις πρωινές ώρες μεταβολίζουμε καλύτερα τους υδατάνθρακες σε σχέση με το βράδυ. 

Δυστυχώς τον "γενετικό" μας μεταβολισμό δεν μπορούμε να τον αλλάξουμε αλλά μπορούμε να τον βοηθήσουμε μέσω της άσκησης. Διαβάστε το σχετικό άρθρο για την άσκηση στη σύγχρονη εποχή υπερθερμιδικής διατροφής. Η άσκηση μπορεί να αυξήσει τις ημερήσιες ανάγκες μας σε θερμίδες και να βελτιώσει την ινσουλινοαντίσταση ενώ η συστηματική άσκηση (τουλάχιστον 3 φορές τη βδομάδα) μπορεί να αυξήσει και τον βασικό μας μεταβολισμό!

Μοιραστείτε το άρθρο :