«Γιατρέ, εγώ δεν τρώω πολύ, αλλά παχαίνω!»
Πόσες φορές το έχουμε σκεφτεί ή πει; Είναι μία από τις πιο συχνές φράσεις που ακούω στο ιατρείο:
«Γιατρέ μου, εγώ δεν τρώω πολύ, αλλά παχαίνω!» ή «Μα αφού δεν τρώω πολύ, γιατί δεν αδυνατίζω;»
Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν κάτι: το “πολύ” και το “λίγο” είναι έννοιες σχετικές. Αυτό που εμείς θεωρούμε μικρή ποσότητα μπορεί να είναι αρκετά θερμιδογόνο. Ένα απλό παράδειγμα: ένας καπουτσίνο με γάλα και ζάχαρη ή ένα μικρό κουλουράκι που τρώμε βιαστικά στο γραφείο, μπορεί να φαίνονται “τίποτα”, αλλά προσθέτουν θερμίδες που συχνά δεν υπολογίζουμε.
Ένας πρακτικός τρόπος αυτοπαρατήρησης είναι να κρατήσουμε για μερικές ημέρες ένα ημερολόγιο διατροφής. Μπορεί να είναι απλό – σε ένα σημειωματάριο ή σε μια εφαρμογή στο κινητό. Καταγράψτε όλα όσα τρώτε και πίνετε μέσα στην ημέρα, ακόμα κι αν είναι «μικρές μπουκιές». Θα εκπλαγείτε με το αποτέλεσμα! Συνήθως, όταν βλέπουμε «μαύρο σε άσπρο» τι καταναλώνουμε, αντιλαμβανόμαστε ότι οι θερμίδες που παίρνουμε δεν είναι τόσο λίγες όσο νομίζουμε.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου κάποιος πραγματικά δεν τρώει πολύ, αλλά δυσκολεύεται να χάσει βάρος. Εκεί, συνήθως, ο «ένοχος» είναι ο μεταβολισμός.
Ο μεταβολισμός είναι το σύνολο των διεργασιών με τις οποίες το σώμα μας μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια. Ένας αργός μεταβολισμός σημαίνει ότι καίμε λιγότερες θερμίδες, ενώ ένας γρήγορος μεταβολισμός μας επιτρέπει να τρώμε περισσότερο χωρίς να αυξάνουμε βάρος.
Πολλές καταστάσεις μπορούν να επιβραδύνουν τον μεταβολισμό:
Ο υποθυρεοειδισμός
Τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης (π.χ. στο σύνδρομο Cushing ή λόγω χρόνιου στρες)
Η ινσουλινοαντίσταση και η υπερινσουλιναιμία
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Η έλλειψη ύπνου και το έντονο στρες
Οι αυξομειώσεις του βάρους
Διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα
Κάθε άνθρωπος χρειάζεται καθημερινά ένα ορισμένο ποσό ενέργειας για να διατηρήσει τις βασικές λειτουργίες του σώματος – αυτό είναι ο βασικός μεταβολικός ρυθμός. Αν η καθημερινότητά μας είναι καθιστική, οι ενεργειακές μας ανάγκες μειώνονται. Ακόμα και τη νύχτα, το σώμα μας καίει θερμίδες για να λειτουργεί: για την αναπνοή, την κυκλοφορία, τη θερμορύθμιση. Γι’ αυτό το πρωί τα επίπεδα σακχάρου είναι φυσιολογικά χαμηλότερα – ο οργανισμός έχει δουλέψει όλη νύχτα!
Τον γενετικό μας μεταβολισμό δεν μπορούμε να τον αλλάξουμε — αλλά μπορούμε να τον βοηθήσουμε να λειτουργεί καλύτερα. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι η άσκηση, και ειδικά η άσκηση με αντιστάσεις (βάρη, πιλάτες, λάστιχα ή ασκήσεις με το βάρος του σώματος).
Η μυϊκή μάζα είναι ο πιο «ενεργός» ιστός του σώματος· καταναλώνει ενέργεια ακόμα και όταν ξεκουραζόμαστε. Όσο περισσότεροι μύες έχουμε, τόσο αυξάνονται οι ημερήσιες θερμιδικές μας ανάγκες και ανεβαίνει ο βασικός μας μεταβολισμός.
Γι’ αυτό, αν θέλετε να χάσετε βάρος και να το διατηρήσετε, μην αρκείστε μόνο στη διατροφή. Συνδυάστε την με συστηματική άσκηση (τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα). Το σώμα σας θα γίνει πιο δυνατό, πιο «οικονομικό» ενεργειακά και ο μεταβολισμός σας πιο ενεργός.
Μικρό βήμα, μεγάλη διαφορά: Ξεκινήστε σήμερα!
Καταγράψτε τι τρώτε, κάντε έναν βασικό έλεγχο, ρωτήστε τον γιατρό σας για πιθανές ορμονικές διαταραχές και εντάξτε λίγη άσκηση στη ρουτίνα σας. Το σώμα σας θα σας ευχαριστήσει — και ο μεταβολισμός σας θα σας ανταμείψει.
